İçeriğe atla
Şirket Kuruluşu

Almanya'da Şirket Kurarak Oturum İzni: Seçenekler ve Süreç

Fatih Bektas
Fatih Bektas, Avukat (Rechtsanwalt)
21 Kasım 2026 · 9 dk okuma

Kısa cevap: Almanya'da şirket kurmak tek başına oturum izni sağlamaz; Türk vatandaşları Almanya'da yaşayıp şirketlerini yerinde yönetmek için ayrı bir oturum izni ve önceden ulusal vize almak zorundadır. En yaygın yollar serbest çalışma izni (AufenthG § 21), GmbH müdürü olarak istihdam, Türk ana şirketten grup içi görevlendirme için ICT Kartı ve Mavi Kart'tır. Hangi yolun uygun olduğu, şirketteki pay oranınıza, yapacağınız işe ve Türkiye'deki şirket yapınıza bağlıdır.

Bu rehber, Almanya'da GmbH kurmayı planlayan veya kurmuş olan Türk girişimciler ve şirket yöneticileri için oturum izni seçeneklerini genel hatlarıyla anlatır. Şirketin kendisinin nasıl kurulacağını GmbH kuruluşu rehberimizde, vergi tarafını ise Almanya'da şirket vergileri yazımızda bulabilirsiniz.

Şirket kurmak neden tek başına oturum izni sağlamaz?

Alman hukukunda şirket hukuku ile yabancılar hukuku birbirinden ayrıdır: GmbH'nın ortağı veya müdürü olmak, kişiye Almanya'da yaşama ve çalışma hakkı vermez. Bir Türk vatandaşı, Almanya'da hiç bulunmadan GmbH kurabilir, şirketin tek ortağı olabilir ve onu Türkiye'den yönetebilir.

Oturum izni, ancak kişi Almanya'ya taşınıp faaliyetini burada yürütmek istediğinde gündeme gelir. Bu durumda Oturum Kanunu (Aufenthaltsgesetz, AufenthG) kapsamındaki bir oturum amacının şartları yerine getirilmelidir. Türk vatandaşları uzun süreli kalış için Almanya'ya girmeden önce Türkiye'deki Alman temsilciliğinden ulusal vize (D tipi) almak zorundadır; Almanya'ya Schengen vizesiyle girip orada amaç değiştirmek kural olarak mümkün değildir.

Hangi oturum izni türleri söz konusu olabilir?

Türk girişimciler ve yöneticiler için başlıca dört seçenek ve bir kısa süreli seyahat vizesi bulunmaktadır:

İzin türüYasal dayanakKimler içinTemel şartlarSüre
Serbest çalışma izniAufenthG § 21Şirketin hâkim ortağı olan girişimcilerEkonomik ilgi veya bölgesel ihtiyaç, olumlu etki, güvenceli finansmanEn fazla 3 yıl, sonra yerleşim izni mümkün
Müdür olarak istihdamAufenthG § 19c Abs. 1 ile BeschV § 3Hâkim ortak olmayan, ücretli genel müdürlerİş sözleşmesi; gerektiğinde Federal İş Ajansı onayıİş sözleşmesine bağlı
ICT KartıAufenthG § 19Türk ana şirketten gönderilen yönetici ve uzmanlarEn az 6 ay gruba bağlılık, 90 günü aşan görevlendirme, dönüş imkânıYönetici ve uzmanlarda en fazla 3 yıl
Mavi KartAufenthG § 18gÜniversite mezunu, yüksek ücretli çalışanlarDiploma, nitelikle uyumlu iş, asgari ücret eşiğiİş sözleşmesine bağlı
Schengen iş vizesiSchengen Vize KoduToplantı, fuar, görüşmeDavet mektubu, seyahat amacı180 günde en fazla 90 gün; çalışma yok

Serbest çalışma izni (§ 21 AufenthG) için hangi şartlar aranır?

Serbest çalışma izni, Oturum Kanunu § 21 Abs. 1'deki üç şartın birlikte gerçekleşmesi halinde verilebilir: ekonomik bir ilgi veya bölgesel bir ihtiyaç bulunmalı, faaliyetin ekonomiye olumlu etkiler doğurması beklenmeli ve finansman öz sermaye ya da kredi taahhüdüyle güvence altında olmalıdır. Kanunda sabit bir asgari yatırım tutarı veya istihdam sayısı öngörülmemiştir.

Kanuna göre değerlendirme özellikle şu kriterlere göre yapılır:

  • İş fikrinin sürdürülebilirliği (Tragfähigkeit der Geschäftsidee)
  • Başvurucunun girişimcilik deneyimi
  • Yatırılacak sermayenin miktarı
  • İstihdam ve mesleki eğitim üzerindeki etkiler
  • Yenilik ve araştırmaya katkı

Başvuru incelenirken yerel sanayi ve ticaret odası (IHK), ticaret dairesi ve ilgili meslek kuruluşları görüş verir. Bu nedenle iş planının Alman pazarına uygun, rakamları tutarlı ve Almanca veya İngilizce olarak hazırlanmış olması belirleyicidir. 45 yaşından büyük başvurucular için ayrıca yeterli bir emeklilik güvencesi aranır (§ 21 Abs. 3).

İzin en fazla üç yıl için verilir. Üç yıl sonra, faaliyet başarılıysa ve kalıcı bir gelişme bekleniyorsa, kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu aile üyelerinin geçimi yeterli gelirle güvence altındaysa ve kamu güvenliği açısından engel yoksa yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis) verilebilir (§ 21 Abs. 4). Bu, genel kuraldaki beş yıllık bekleme süresine göre önemli bir avantajdır.

GmbH müdürü çalışan mı sayılır, serbest çalışan mı?

GmbH müdürünün (Geschäftsführer) hangi oturum iznine ihtiyaç duyduğu, büyük ölçüde şirketteki pay oranına ve şirket üzerindeki fiili etkisine bağlıdır. Şirkette hâkim konumda olmayan ve iş sözleşmesiyle ücret karşılığı çalışan bir müdür, çalışma amaçlı oturum izni alır; burada AufenthG § 19c Abs. 1 ile Çalışma Yönetmeliği (Beschäftigungsverordnung, BeschV) § 3 birlikte uygulanır ve Federal İş Ajansı'nın onayı gerekebilir.

Şirketin çoğunluk payına sahip olan veya kararları tek başına belirleyebilen ortak-müdürler ise yabancılar dairelerinin uygulamasında çoğu zaman serbest çalışan olarak değerlendirilir ve § 21 kapsamında incelenir. Bu ayrım her zaman net değildir; pay oranı, şirket sözleşmesindeki veto hakları ve müdürlük sözleşmesi birlikte değerlendirilir. Başvuru yapılmadan önce hangi izin türünün esas alınacağı yetkili makamla netleştirilmelidir. Müdürün hukuki sorumlulukları için GmbH müdürünün sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Türk ana şirketin çalışanları ICT Kartı ile gelebilir mi?

Evet, Türkiye'deki ana şirketin bir yöneticisi veya uzmanı, Almanya'daki yavru şirkete ya da şubeye ICT Kartı (ICT-Karte, AufenthG § 19) ile geçici olarak görevlendirilebilir. Bu kart, AB dışındaki bir şirketin çalışanlarının grup içi transferi için tasarlanmıştır.

Temel şartlar şunlardır:

  • Kişi Almanya'da yönetici (Führungskraft) veya uzman (Spezialist) olarak çalışacaktır.
  • Görevlendirmeden hemen önce en az altı aydır şirkete veya gruba bağlıdır.
  • Görevlendirme 90 günü aşar.
  • Görevlendirme süresince geçerli bir iş sözleşmesi ve gerektiğinde görevlendirme yazısı bulunur; bu belgede ücret ve çalışma koşulları ile görev sonunda grup içindeki AB dışı bir şirkete dönüş imkânı gösterilir.
  • Mesleki nitelik belgelenir.

ICT Kartı yönetici ve uzmanlar için görevlendirme süresince, ancak en fazla üç yıl için verilir. Geçici görevlendirme amacı taşıdığından, Almanya'ya kalıcı yerleşim planlayan kişiler için diğer seçenekler daha uygun olabilir.

Mavi Kart girişimciler için uygun mu?

Mavi Kart (Blaue Karte EU, AufenthG § 18g) bağımlı çalışanlar içindir; yani Almanya'daki GmbH'nın üniversite mezunu bir çalışanı veya hâkim ortak olmayan bir müdürü için düşünülebilir. Şartlar, yükseköğrenim diploması, nitelikle uyumlu bir iş ve asgari brüt ücret eşiğidir.

Ücret eşiği her yıl emeklilik sigortası prim tavanına göre belirlenir. 2026 yılı için genel eşik yıllık brüt 50.700 €, belirli darboğaz meslekleri ve son üç yıl içinde mezun olanlar için 45.934,20 €'dur. Eşikler her yıl değiştiğinden başvuru yılına ait güncel tutarlar kontrol edilmelidir. Mavi Kart'ın bir avantajı, eşin Almanya'ya gelmesi için önceden Almanca dil belgesi aranmamasıdır.

Sadece toplantılar için hangi vize yeterlidir?

Almanya'daki şirketi yalnızca zaman zaman ziyaret edecekseniz, toplantılar, fuar ziyaretleri ve sözleşme görüşmeleri için Schengen iş vizesi (C tipi) yeterlidir. Bu vize 180 günlük süre içinde en fazla 90 günlük kalışa izin verir.

Schengen vizesi ile Almanya'da fiilen çalışmak, örneğin şirketin günlük işlerini yerinde yürütmek, montaj yapmak veya müşteriye hizmet vermek kural olarak mümkün değildir. Sınırın aşılması, sonraki vize başvurularını olumsuz etkileyebilir.

Ankara Anlaşması Türk girişimcilere ne sağlar?

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki Ankara Anlaşması'na ek Katma Protokol'ün 41. maddesi, taraf devletlerin yerleşme serbestisi ve hizmet sunumu alanında yeni kısıtlamalar getirmesini yasaklar (Stillhalteklausel). Bu hüküm, serbest çalışmak isteyen Türk vatandaşları için önem taşır.

Ancak bu dondurma hükmünün etkisi sınırlıdır ve dikkatli değerlendirilmelidir. Hüküm tek başına Almanya'ya giriş, oturum veya çalışma hakkı vermez. Avrupa Birliği Adalet Divanı içtihadına göre yalnızca, protokolün ilgili devlet için yürürlüğe girdiği tarihten sonra getirilen ve daha ağır olan şartların Türk vatandaşlarına uygulanması belirli durumlarda engellenebilir; bu engelin de zorlayıcı kamu yararı gerekçeleriyle haklı kılınabildiği kabul edilmektedir. Bir başvuruda bu hükme dayanılıp dayanılamayacağı her somut olayda ayrıca incelenmelidir. Uygulamada Türk vatandaşları için vize zorunluluğu devam etmektedir.

Vize başvurusu nasıl yapılır?

Ulusal vize başvurusu, ikametgâhınıza göre yetkili Alman temsilciliğine yapılır: Ankara Büyükelçiliği veya İstanbul ya da İzmir Başkonsolosluğu. Türkiye'de vize randevuları ve başvuruların kabulü için Alman Dışişleri Bakanlığı'nın görevlendirdiği dış hizmet sağlayıcı iDATA kullanılmaktadır; bazı vize türleri ise Konsolosluk Hizmetleri Portalı üzerinden dijital olarak alınır. Hangi kanalın geçerli olduğunu ve güncel belge listesini Türkiye'deki Alman temsilciliklerinin sayfasından kontrol etmenizi öneririz.

Serbest çalışma başvurusu için tipik olarak şu belgeler istenir:

  • Ayrıntılı iş planı ve en az üç yıllık finansal projeksiyon
  • Finansmanın kanıtı (banka hesap dökümleri, kredi taahhüdü)
  • Şirket sözleşmesi ve ticaret sicil kaydı (kurulmuşsa)
  • Özgeçmiş, diploma ve mesleki deneyim belgeleri
  • Gerekiyorsa mesleki izin veya izin taahhüdü
  • 45 yaş üzerindekiler için emeklilik güvencesinin kanıtı
  • Sağlık sigortası

Başvuru, temsilcilik tarafından Almanya'daki yetkili yabancılar dairesine (Ausländerbehörde) iletilir ve oda gibi kurumların görüşü alınır. Bu nedenle işlem süresi birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir; randevu bekleme süreleri de dönemsel olarak uzayabilir.

Aileniz sizinle birlikte gelebilir mi?

Evet, serbest çalışma izni, ICT Kartı veya Mavi Kart sahibi bir girişimcinin eşi ve reşit olmayan çocukları, aile birleşimi yoluyla kural olarak Almanya'ya gelebilir. Aile birleşimi için genellikle yeterli konut ve ailenin geçiminin güvence altında olması gibi genel şartlar aranır.

Eşler için önemli bir kolaylık vardır: Oturum Kanunu § 30 Abs. 1'e göre, § 21 kapsamında serbest çalışma izni, Mavi Kart veya ICT Kartı sahibi kişinin eşinden, vize başvurusu öncesinde basit düzeyde Almanca bilgisi kanıtlaması istenmez. Aile üyelerinin vize başvurusu, ana başvuruyla aynı anda veya sonradan yapılabilir. Çocuklar için ayrı şartlar geçerli olduğundan, özellikle 16 yaşından büyük çocukların durumu önceden kontrol edilmelidir.

Adım adım: şirket kurarak oturum izni

  1. İzin türünü belirleyin: Pay oranınıza ve rolünüze göre § 21, müdür istihdamı, ICT Kartı veya Mavi Kart'tan hangisinin uygun olduğunu netleştirin.
  2. Şirket yapısını kurun: GmbH'yı Türkiye'den vekâletname ile kurabilirsiniz; şirket sözleşmesinde pay ve yönetim yetkilerini izin türüyle uyumlu düzenleyin (şirket kuruluşu).
  3. İş planını hazırlayın: Pazar analizi, müşteri potansiyeli, yatırım, istihdam planı ve finansman kaynaklarını somut rakamlarla gösterin.
  4. Finansmanı belgelendirin: Öz sermaye veya kredi taahhüdünü banka belgeleriyle kanıtlayın.
  5. Randevu alın ve başvurun: Yetkili temsilcilikten veya dış hizmet sağlayıcıdan randevu alıp eksiksiz dosyayla başvurun.
  6. Almanya'da kayıt olun: Girişten sonra adres kaydını yaptırın ve yabancılar dairesinden oturum iznini alın.
  7. Üç yıllık süreyi planlayın: Yerleşim izni için faaliyetin başarısını ve geçiminizi belgeleyecek kayıtları baştan itibaren düzenli tutun.

Hesap örneği: İstanbul'daki bir tekstil şirketi

İstanbul'daki bir tekstil şirketinin yüzde 70 ortağı Ayşe Hanım, Düsseldorf'ta bir satış GmbH'sı kurmak ve şirketi yerinde yönetmek istiyor. Şirketin lojistik sorumlusu Mehmet Bey de iki yıl süreyle Almanya'da depo süreçlerini kuracak.

  • Ayşe Hanım GmbH'nın hâkim ortağı ve müdürü olacağı için büyük olasılıkla § 21 kapsamında serbest çalışma izni için başvurur. İş planında Türk ana şirketin mevcut Alman müşterilerini, planlanan iki işe alımı ve yatırılacak sermayeyi gösterir. Üç yıl sonra işler yolunda giderse yerleşim izni talep edebilir. Eşinin gelmesi için önceden Almanca dil belgesi gerekmez.
  • Mehmet Bey dört yıldır ana şirkette çalıştığı ve görevlendirme 90 günü aştığı için, uzman olarak ICT Kartı ile gönderilebilir. Görevlendirme yazısında ücret ve görev sonunda İstanbul'a dönüş imkânı açıkça yer almalıdır.

Uygulamada sık yapılan hatalar

  • Şirket kurmayı oturum izni sanmak: GmbH tescili, Almanya'da yaşama veya çalışma hakkı vermez.
  • Schengen vizesiyle çalışmak: İş vizesiyle şirketi fiilen yönetmek veya hizmet vermek izinsiz çalışma sayılabilir.
  • Genel bir iş planı sunmak: Alman pazarına özgü olmayan, gerçekçi olmayan rakamlar içeren planlar sıkça ret gerekçesidir.
  • Pay oranını izin türüyle uyumlu düzenlememek: Şirket sözleşmesindeki yetkiler, başvurulan izin türüyle çelişmemelidir.
  • ICT Kartı için altı aylık bağlılık süresini kontrol etmemek: Yeni işe alınan çalışanlar bu yoldan yararlanamaz.
  • Ankara Anlaşması'na fazla güvenmek: Dondurma hükmü bağımsız bir oturum hakkı yaratmaz; başvuru stratejisi buna dayandırılmamalıdır.

Almanya'da şirket kurma ve şirket yapısını oturum izni planınızla uyumlu hale getirme konusunda destek almak isterseniz iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Şirket hukuku ve sözleşme tarafını biz üstleniyoruz; yabancılar hukukuna ilişkin özel sorularda gerektiğinde bu alanda uzmanlaşmış meslektaşlarımızla koordineli çalışıyoruz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir olay için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Avukatlarımız Almanya’da Alman hukukuna göre ruhsatlı avukatlardır (Rechtsanwalt) ve bir Alman avukatlar odasına (Rechtsanwaltskammer) kayıtlıdır. Türkiye’de bir baroya kayıtlı değildirler; Türk hukuku hakkında hukuki danışmanlık vermez ve Türk mahkemelerinde temsil üstlenmezler. Danışmanlığımız Alman hukuku ile sınırlıdır.

SSS

Bu konuda sık sorulan sorular

Almanya'da GmbH kurmak otomatik olarak oturum izni sağlar mı?

Hayır. GmbH kurmak ve şirkete ortak olmak tek başına oturum veya çalışma hakkı vermez. Almanya'da fiilen yaşayıp çalışmak isteyen Türk vatandaşı, serbest çalışma, istihdam, ICT Kartı veya Mavi Kart gibi ayrı bir oturum izni almak zorundadır.

Almanya serbest çalışma vizesinin şartları nelerdir?

Oturum Kanunu § 21'e göre ekonomik bir ilgi veya bölgesel bir ihtiyaç bulunmalı, faaliyetin ekonomiye olumlu etki etmesi beklenmeli ve finansman öz sermaye veya kredi taahhüdüyle güvence altına alınmalıdır. Değerlendirmede iş fikrinin sürdürülebilirliği, girişimcilik deneyimi, sermaye miktarı ve istihdama etkisi dikkate alınır.

Türk ana şirketin bir yöneticisi Almanya'daki yavru şirkette çalışabilir mi?

Evet. Grup içi görevlendirmeler için ICT Kartı (AufenthG § 19) öngörülmüştür. Kişinin yönetici veya uzman olarak görevlendirilmesi, görevlendirmeden önce en az altı ay gruba bağlı çalışmış olması ve görevlendirmenin 90 günü aşması gerekir; kart en fazla üç yıl için verilir.

İş görüşmeleri için hangi vize gerekir?

Toplantı, fuar ziyareti veya sözleşme görüşmesi gibi kısa süreli iş seyahatleri için Schengen iş vizesi (C tipi) yeterlidir. Bu vize ile Almanya'da fiilen çalışmak veya şirketi sürekli olarak yerinde yönetmek mümkün değildir.

Serbest çalışan Türk vatandaşı ne zaman süresiz oturum alabilir?

Serbest çalışma izni en fazla üç yıl için verilir. Üç yıl sonra, faaliyet başarılıysa ve kalıcı bir gelişme bekleniyorsa, geçim güvence altındaysa ve kamu güvenliği engeli yoksa yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis) verilebilir (AufenthG § 21 Abs. 4).

Serbest çalışan girişimcinin eşi Almanya'ya gelebilir mi?

Evet, aile birleşimi kural olarak mümkündür. Oturum Kanunu § 30'a göre § 21 kapsamında oturum izni olan kişinin eşinden başvuru öncesinde Almanca dil belgesi istenmez; ancak geçim ve konut gibi genel şartlar yerine getirilmelidir.

Ankara Anlaşması Türk girişimcilere oturum hakkı verir mi?

Ankara Anlaşması'na ek Katma Protokol'ün 41. maddesi, yerleşme serbestisi alanında yeni kısıtlamalar getirilmesini yasaklayan bir dondurma hükmü içerir. Bu hüküm tek başına Almanya'ya giriş veya oturum hakkı sağlamaz; somut başvuruda sonradan getirilmiş bir şartın uygulanıp uygulanamayacağı ise durumuna göre ayrıca incelenmelidir.

Almanya'daki hukuki sorununuzu bugün konuşalım.

Türkçe danışmanlık, Alman mahkemelerinde tam yetki. 24–48 saat içinde dönüş.

Hemen iletişime geçin