Kısa cevap: Alman müşteriniz vadesi geçmiş faturanızı ödemiyorsa, (1) avukat ihtarnamesi gönderin, (2) ödeme olmazsa Alman ihtarlı takip usulünü (Mahnverfahren) başlatın veya doğrudan dava açın, (3) kesinleşen kararla Almanya'da icra takibi yapın. Ticari alacaklarda yüksek temerrüt faizi ve "kaybeden öder" ilkesi sayesinde haklı alacaklının hukuki maliyetleri büyük ölçüde borçluya yüklenir.
Alman borçlu ne zaman temerrüde düşer?
Alman Medeni Kanunu (BGB) § 286'ya göre borçlu, vade tarihinde ödeme yapmazsa ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer. Belirli bir vade kararlaştırılmamışsa, ticari işlemlerde faturanın alınmasından itibaren 30 gün sonra temerrüt kendiliğinden başlar.
Temerrüdün sonuçları:
- Temerrüt faizi: Temel faiz oranının 9 puan üzeri (BGB § 288/2)
- Götürü tazminat: Her alacak için 40 € (BGB § 288/5)
- Hukuki takip masrafları: Temerrütten sonra tutulan avukatın ücreti de kural olarak borçlu tarafından karşılanır
Adım 1: Avukat ihtarnamesi
Alman bir avukattan gelen Almanca ihtarname, Türkçe veya İngilizce bir hatırlatma e-postasından çok daha etkilidir. İhtarnamede alacak, faiz, masraflar ve kısa bir ödeme süresi (genellikle 7–14 gün) belirtilir. Uygulamada alacakların önemli bir kısmı bu aşamada tahsil edilir.
Adım 2: İhtarlı takip (Mahnverfahren) veya dava
İhtarlı takip, alacağa itiraz edilmesi beklenmiyorsa hızlı ve ucuz bir yoldur. Almanya'da yerleşim yeri olmayan alacaklılar için Berlin-Wedding Sulh Mahkemesi yetkilidir. Borçlu ödeme emrine 2 hafta içinde itiraz etmezse icra emri (Vollstreckungsbescheid) alınabilir.
Doğrudan dava ise borçlunun itiraz edeceği belliyse (örneğin ayıplı mal iddiası) zaman kazandırır.
| İhtarlı takip | Dava | |
|---|---|---|
| Uygun olduğu durum | Alacak tartışmasız | Borçlu itiraz ediyor |
| Süre | Birkaç hafta | 6–12 ay (ilk derece) |
| Avukat zorunluluğu | Yok | 10.000 € üzeri: var |
| Sonuç | İcra emri | Mahkeme kararı |
Adım 3: Almanya'da icra
Kesinleşmiş karar veya icra emri ile Almanya'daki banka hesaplarına, alacaklara ve taşınır mallara haciz uygulanabilir. Borçlu şirketin malvarlığı hakkında bilgi edinmek için mal beyanı (Vermögensauskunft) istenebilir.
Türk alacaklılar için önemli noktalar
- Teminat: Almanya'da AB dışından gelen davacılardan yargılama giderleri için teminat istenebilir (ZPO § 110). Türkiye ile Almanya arasındaki uluslararası anlaşmalar nedeniyle Türk davacılar çoğu durumda bu yükümlülükten muaftır; somut olayda kontrol edilmelidir.
- Belgeler: Sözleşme, sipariş onayları, teslim belgeleri (CMR), faturalar ve yazışmalar. Türkçe belgelerin Almanca tercümesi gerekebilir.
- Zamanaşımı: Genel süre 3 yıldır ve yıl sonundan itibaren işler. Yıl sonuna yaklaşan alacaklarda acele edin.
Sık yapılan hatalar
- Aylarca e-posta ile "nazikçe" hatırlatmak ve zamanaşımını kaçırmak
- Ayıp ihbarına cevap vermemek — Alman alıcı ayıp iddia ettiyse, buna yazılı ve zamanında itiraz edin
- Mülkiyeti muhafaza kaydı (Eigentumsvorbehalt) olmadan teslimat yapmak
Alman bir müşteriden alacağınız mı var? Belgelerinizi bize gönderin; tahsil şansını ve maliyeti Türkçe olarak değerlendirelim.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir olay için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Avukatlarımız Almanya’da Alman hukukuna göre ruhsatlı avukatlardır (Rechtsanwalt) ve bir Alman avukatlar odasına (Rechtsanwaltskammer) kayıtlıdır. Türkiye’de bir baroya kayıtlı değildirler; Türk hukuku hakkında hukuki danışmanlık vermez ve Türk mahkemelerinde temsil üstlenmezler. Danışmanlığımız Alman hukuku ile sınırlıdır.